Rajhans Orchestra - Vergeten en Herinnerd 17 uur

Concert

Vergeten en Herinnerd - Indiase soldaten in de Vlaamse Velden, 1914-1918

Al vijfentwintig jaar vormen de herdenkingsconcerten in CC Scharpoord in Knokke-Heist momenten van bezinning, muziek en herinnering.
Ze nodigen uit tot stilte en reflectie, maar ook tot het stellen van vragen. Want herdenken betekent niet alleen terugkijken, het betekent ook opnieuw leren zien.
Zoals zovelen van ons leerden ook wij op school over de Britse oorlogsinspanningen tijdens de Eerste Wereldoorlog en over de inzet van “koloniale troepen”.
Wat daarbij vaak ontbrak, was specificiteit. We wisten dát ze er waren, maar niet wie ze waren. Hun herkomst, hun cultuur en hun verhalen bleven onbenoemd. Zo werden ze genoemd, maar niet werkelijk herinnerd. Toen in 1914 de oorlog uitbrak, kwamen meer dan 130.000 soldaten uit het toenmalige Brits-Indië naar het Westelijk Front. In Vlaanderen vochten zij in de loopgraven, ver van huis, geconfronteerd met kou, modder en geweld dat voor velen onvoorstelbaar was.
Velen van hen lieten hier het leven. Hun graven liggen verspreid over Europa, maar hun bijdrage verdween langzaam uit het collectieve geheugen.
Waarom raakten deze Indiase soldaten vergeten? Na de oorlog lag de focus in Europa op nationale rouw en wederopbouw. De rol van het Britse Rijk werd samengevat in algemene termen, zonder aandacht voor de afzonderlijke landen en volkeren die eraan deelnamen. Met de onafhankelijkheid van India verdween hun bijdrage bovendien tussen twee geschiedenissen in: niet langer passend in het Britse verhaal, en nauwelijks aanwezig in het Europese bewustzijn.

Zo werden zij stilaan onzichtbaar.

Ook voor Hans Vermeersch van het Rajhans Orchestra bleef dit lange tijd een blinde vlek. Dat veranderde na het lezen van The First World War van geschiedkundige Martin Gilbert. Zijn beschrijvingen van Indiase soldaten in Vlaanderen gaven deze mannen opnieuw een gezicht en een stem.
Wat anoniem was gebleven, werd persoonlijk en menselijk. Die ontdekking leidde tot contact met de Indiase ambassade in Brussel en tot een hechte jarenlange samenwerking met ambassadeur (rt) Sarvojit Chakravarti. Deze samenwerking leidde ook o.a. Tot het oprichten van een Indische gedenksteen op de Menepoort in Ieper.
Met een muziek selectie uit 25 jaar memorial concerts in Knokke-Heist willen wij die vergeten stemmen opnieuw laten klinken.
Door te herinneren maken we ruimte voor een completer en eerlijker verleden.

Zij waren vergeten.

Vandaag worden zij herinnerd.