Knokke-Heist bezoeken als toerist?

Pesticiden? Nee, dank u.

Om het milieu en onze gezondheid te beschermen gelden er enkele specifieke regels in Knokke-Heist rond het gebruik van pesticiden.

  • Sinds 01/01/2015 is het gebruik van pesticiden op het openbaar domein verboden. Het gemeentebestuur maakt dus geen gebruik meer van pesticiden.
  • Vanaf 01/01/2021 is het gebruik van pesticiden op het gehele grondgebied Knokke-Heist verboden (uitzondering voor professionele landbouw).

 

1. Algemene informatie over pesticiden en biociden

Pesticiden zijn chemisch-synthetische producten die dienen om bepaalde insecten, planten of andere ongewenste organismen te doden. Ze worden onder meer gebruikt in de landbouw. Biociden zijn pesticiden die buiten de landbouw gebruikt worden. Zowel privépersonen als professionals maken gebruik van biociden. Pesticiden is een verzamelnaam voor enerzijds gewasbeschermingsmiddelen (al dan niet met toevoegingsstoffen (vooral gebruik in de landbouw) en anderzijds biociden (vooral huishoudelijk en industrieel gebruik).

Bekende voorbeelden van gewasbeschermingsmiddelen zijn de herbiciden (tegen ongewenste planten), fungiciden (voor het doden van schimmels) en insecticiden (tegen ongewenste insecten). Voorbeelden van biociden zijn rodenticiden (voor het doden van knaagdieren, zoals ratten ) en algiciden (tegen groene aanslag).

Enkele belangrijke definities zijn terug te vinden op http://www.afsca.be/plantaardigeproductie/gewasbeschermingsmiddelen/.

Er is een verschil tussen biociden en bestrijdingsmiddelen (pesticiden). De Belgische wetgeving definieert bestrijdingsmiddelen voor landbouwkundig gebruik als gewasbeschermingsmiddelen en andere bestrijdingsmiddelen die geschikt zijn voor gebruik in de landbouw. Biociden worden vooral gebruikt in het huishouden. Het zijn werkzame stoffen en preparaten om een schadelijk organisme te vernietigen, af te schrikken, onschadelijk te maken, de effecten ervan te voorkomen of op andere wijze langs chemische of biologische weg te bestrijden.
Sommige stoffen zijn duidelijk herkenbaar als biocide. Andere bevinden zich in een schemerzone. De amateur gebruikt namelijk soms bepaalde bestrijdingsmiddelen voor de landbouw bij de verzorging van zijn moestuin of als onkruidverdelger. Zo ontstaat er verwarring.

  • De lijst van toegelaten biociden in België is terug te vinden op https://www.health.belgium.be/nl/lijst-van-toegelaten-biociden-en-jaarverslag.
  • De lijst van toegelaten gewasbeschermingsmiddelen is terug te vinden op https://fytoweb.be/nl/toelatingen.
    • producten voor professioneel gebruik (deze producten hebben een P in het erkenningsnummer)
      • xxxxxP/B: producten bestemd voor professioneel gebruik
      • xxxxP/P: parallelhandel producten bestemd voor professioneel gebruik
    • producten voor de amateur (met een G in het erkenningsnummer)
      • xxxxxG/B: producten bestemd voor niet-professioneel gebruik
      • xxxxG/P: parallelhandel producten bestemd voor niet-professioneel gebruik

 

Meer informatie over pesticiden en meer informatie over biociden vindt u op de website van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu.

 

2. Hoe onderhouden zonder pesticiden?

Er zijn voldoende goed werkende alternatieven.

Surf naar www.vmm.be/mijn-gifvrije-tuin en zorg mee voor een gezonder leefmilieu. Met foto’s en schetsen tonen de  VMM er de meest voorkomende goede en slechte situaties. Je krijgt er alle praktische tips die je nodig hebt om jouw pesticidevrije onderhoud op poten te zetten.

Vier vuistregels:

  • Niet elke plant is onkruid
    • Door de natuur hier en daar zijn gang te laten gaan in (een deeltje van) je tuin help je bijen en andere nuttige insecten. Zo trek je ook natuurlijke vijanden aan voor bijvoorbeeld bladluizen of slakken.
  • Verhard zo weinig mogelijk.
    • Met een goed ontwerp voor de (her)aanleg van je tuin leg je de basis voor een gemakkelijk onderhoud.
  • Plant de juiste plant op de juiste plaats. Voorkom het gebruik van pesticiden.
    • Maak je oprit of pad zo klein mogelijk.
    • Waar veel gereden of gestapt wordt, groeien geen planten.
    • Een kasseipad met groen tussen de stenen heeft ook zijn charmes.
    • Als je planten kiest die goed zullen gedijen op de plek waar je ze wil planten (zon/schaduw, voedselrijk/voedselarm, droog/vochtig, …) heb je minder problemen met ziektes en plagen en je planten groeien beter en voller. Plant bodembedekkers aan of werk met boomschors om open bodem te vermijden.
    • Ontwerptips om pesticidenvrij te beheren, zijn verzameld in de leidraad pesticidentoets.
  • Gebruik alternatieven.
    • Veeg en borstel regelmatig op oprit of terras zodat er zich geen organisch materiaal kan ophopen.
    • In de bestrijdingsgids vind je concrete tips om specifieke problemen op te lossen en ongewenste dieren en planten, ziekten en plagen te bestrijden, zonder pesticiden.
    • Welke pesticiden je in laatste instantie kan gebruiken lees je in de rubriek Pesticiden gebruiken.

 

Verbod rond glyfosaat

Bij het gebruik van glyfosaat bestaan er risico’s voor de gezondheid en het milieu. Onderzoek toont aan dat amateurgebruikers zich niet altijd houden aan de gebruiksvoorschriften en veiligheidsvoorschriften. Zo ontbreekt vaak de gepaste beschermende kledij (bv. handschoenen) en worden de gebruiksvoorschriften niet gevolgd (bv. een te hoge dosering). Dat zorgt voor een groter risico voor milieu en gezondheid.

Vanaf 6 oktober 2018 zijn het gebruik en de verkoop van synthetische totaalherbiciden (zoals glyfosaat) voor niet-professionele gebruikers verboden. Dit betekent dat je als particulier deze middelen niet meer mag gebruiken in je tuin, je oprit of terras. Ook niet als je nog een voorraad hebt. Je zal ze ook niet meer aantreffen in het tuincentrum. Hetzelfde geldt vanaf 1 januari 2019 voor de verkoop van alle andere synthetische herbiciden. Vanaf 1 januari 2020 mag je ze ook niet meer gebruiken. 

Het verbod voor de particulier is genomen vanuit het voorzorgsprincipe. Dat stelt dat we met pesticiden op de meest voorzichtige manier moeten omspringen, zolang we niet kunnen aantonen dat het onschadelijk is.

Enkele antwoorden op de meest gestelde vragen over glyfosaat:

 

3. Algemene politieverordening en tuinonderhoud

In de gemeenteraad van 26/04/2018 werd de algemene politieverordening, waarin er gemeentelijke wetgeving is opgenomen rond gebruik van tuinmachines en pesticiden, goedgekeurd. Sinds 01/06/2018 is deze politieverordening van kracht.

Deze politieverordening kan geraadpleegd worden via volgende pagina: algemene-politieverordening.

Deze regelgeving werd zowel digitaal als per brief (Brief20180701-tuinonderhoud-geluid-pesticiden-pvo.pdf) bekend gemaakt aan de professionele tuiinonderhoudsdiensten, die werkzaam zijn in Knokke-Heist. Het is natuurlijk mogelijk dat bepaalde tuiniers, dit bericht niet gekregen hebben. De brief is ook van toepassing op particulieren en op onderhoudsdiensten in opdracht van overheidsdiensten.

We vermelden nog eventjes de nieuwe artikels, die betrekking hebben op tuinonderhoud. De artikels gelden zowel voor professionele tuinonderhoudsdiensten, als voor particulieren als voor onderhoudsdiensten in opdracht van overheden. Voor de volledigheid wordt ook het gedeelte geluid vermeld.

Geluid tuinmachines

  • Artikel 33.
    • Onverminderd de artikelen 36 en 37 is het gebruik van motoren en motorisch aangedreven werktuigen die buurtlawaai veroorzaken verboden:
      • dagelijks van 22 uur tot 8 uur;
      • op zondag en wettelijke feestdagen.
         
  • Artikel 34.
    • §1. Het gebruik van heggenscharen en bladblazers op 2-takt motor in het kader van tuinonderhoud is verboden in de toeristische zone tijdens de paasvakantie en de zomervakantie.
    • §2. Vanaf de paasvakantie 2021 is het gebruik van heggenscharen en bladblazers op 2-takt motoren in het kader van tuinonderhoud verboden in de toeristische zone.
    • §3. Een uitzondering op §§1 en 2, is enkel mogelijk mits burgemeesterbesluit.

 

  • Artikel 135
    • §1. Het is verboden om van 1 juli tot en met 31 augustus in de toeristische zone werken en handelingen aan en in gebouwen uit te voeren die hinder en overlast in de omgeving kunnen veroorzaken door o.m. geluid, stof, trillingen of geurhinder. Indien minstens 2 dagen van juni in de week van 1 juli vallen mag in die week doorgewerkt worden tot en met de vrijdag 17 uur.
    • §2. Werken voor het herstellen, in stand houden, verbeteren, afbreken of uitbreiden van openbare gebouwen of gebouwen van openbaar nut kunnen worden uitgevoerd, ongeacht de periode of de zone.
    • §3. Een uitzondering op §1 is enkel toegelaten mits burgemeesterbesluit. De aanvraag vermeldt de reden van de noodzaak, de duur van de werken en de maatregelen die genomen worden om de hinder te beperken. De burgemeester bepaalt de voorwaarden.

 

Pesticiden

  • Artikel 91.
    • §1. Vanaf 1 januari 2021 is het gebruik van pesticiden verboden onverminderd professionele land- en tuinbouw.
      • §2. Uitzonderingen zijn enkel mogelijk mits burgemeesterbesluit.
      • Bij het gedeelte pesticiden wordt volgende definitie gehanteerd: een chemisch bestrijdingsmiddel om ziekten, plagen of onkruiden in de landbouw te bestrijden of organismen te doden die hinderlijk of schadelijk zijn. Men onderscheidt gewasbeschermingsmiddelen en biociden.
        • A) een gewasbeschermingsmiddel als vermeld in artikel 2 van Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen en tot intrekking van de Richtlijnen 79/117/EEG en 91/414/EEG van de Raad;
        • B) een biocide als vermeld in artikel 1, § 1, 1°, van het koninklijk besluit van 22 mei 2003 betreffende het op de markt brengen en het gebruiken van biociden.

 

Onderhoud openbaar domein

  • Artikel 92.
    • §1. De eigenaars, huurders of vruchtgebruikers van eigendommen zijn verplicht de trottoirs, greppels en afsluitingen palend aan het eigendom proper te houden.
    • §2. Het is verboden de begroeiing over de perceelgrens te laten groeien of de veilige doorgang van het wegverkeer te laten belemmeren.
    • §3. Voor de meergezinswoningen, vallen deze verplichtingen ten laste van de bewoners van het gelijkvloers. Is deze niet bewoond, dan valt de verplichting ten laste van de bewoners van de eerstvolgende verdieping, enzoverder. Rondom de kerken, scholen en openbare gebouwen, valt deze plicht ten laste van de besturen van wie het gebouw eigendom is of die er het beheer over hebben.
    • §4. Bij het onderhoud is het gebruik van pesticiden verboden.
    • §5. Het is verboden de bomen te snoeien die op het openbaar domein staan en eigendom zijn van de openbare overheid onverminderd de gemeentelijke diensten of in opdracht van de gemeente.

 

Uitzonderingen

Uitzonderingen op deze regels (artikel 34 en artikel 91) kunnen aangevraagd worden. Een aanvraag tot toelating dient minimum 2 weken voor aanvang van de werken schriftelijk gericht aan het college van burgemeester en schepenen. De aanvraag dient gemotiveerd te zijn en moet toelaten om de eventuele hinder van de aangevraagde werken te beoordelen. Hierbij wordt dus best de noodzaak en de duur/periode van die werken vermeld. Een goedgekeurde uitzondering wordt bekrachtigd via een burgemeesterbesluit.

Toeristische zone

Dit is de zone afgelijnd door volgende straten, pleinen en wegen:

  • Elizabetlaan (meest westelijke punt) - Nicolas Mengélaan - Kardinaal Mercierstraat – Vlamingstraat – Kursaalstraat – Elizabetlaan – Arcadelaan – Acacialaan – Eeuwfeestlaan – Meerlaan - Boudewijnlaan – Lippenslaan – Sebastiaan Nachtegaelestraat – Piers de Raveschootlaan – Boudewijnlaan – Félicien Ropspad – Helmweg – Magere Schorre – Boslaan – Graaf Jansdijk – Paulusstraat – Jagerspad – Hazegrasstraat – Rijkswachtlaan - Nieuwe Hazegrasdijk – Oosthoekplein – Bronlaan - Zwinlaan (meest oostelijke punt).
  • Voor de afbakeningslijn geldt dat deze steeds van toepassing is voor beide zijden van de straat, het plein of de weg waar de lijn doorloopt.
  • Het plan van de toeristische zone is terug te vinden in de algemene politieverordening (https://www.knokke-heist.be/algemene-politieverordening). De toeristische zone is in blauw aangeduid. Deze zone is gelijk aan de zone, waarin de bouwstop geldt in juli en augustus.

 

Handhaving politieverordening

  • Deze algemene politieverordening is van toepassing op het grondgebied Knokke-Heist en op elk persoon die zich op dit grondgebied bevindt ongeacht zijn woonplaats of nationaliteit.
  • De handhaving op deze algemene politieverordening zal gebeuren via gemeentelijke administratieve sancties.

 

4. Openbare diensten

Vanaf 1 januari 2015 geldt voor alle openbare diensten een verbod (https://navigator.emis.vito.be/mijn-navigator?woId=53900&woLang=nl). Pesticiden kunnen dan enkel nog gebruikt worden onder specifieke voorwaarden na het doorlopen van een procedure.

Ook scholen, ziekenhuizen, kinderdagverblijven en zorginstellingen krijgen vanaf 1 januari 2015 het verbod om pesticiden te gebruiken. Voortaan is een openbare dienst namelijk “een dienst uitgevoerd door een rechtspersoon in het kader van een taak van algemeen belang”. Deze aangepaste definitie zorgt voor een extra garantie dat de meest kwetsbaren, zoals kinderen, zieken en ouderen niet in contact komen met deze pesticiden.

Dit verbod houdt in dat het gebruik van pesticiden op het openbaar domein verboden is. Dit wil ook zeggen dat het onderhoud van het voetpad of de greppel dient te gebeuren zonder gebruik te maken van pesticiden. Bewoners, die plichtsgetrouw het voetpad onderhouden, mogen daarbij dus geen gebruik maken van pesticiden. Zie ook artikel 92 §4 van de algemene politiverordening (zoals hierboven vermeld).
 

5. Pesticiden in bepaalde gebieden

Grondwaterbeschermingszone of langs oppervlaktewater

Ongeveer de helft van ons drinkwater halen de watermaatschappijen uit grondwater. Om de kwaliteit van het grondwater uit waterwingebieden te beschermen, zijn er beschermingszones afgebakend. Je herkent de zones aan een blauw bord met watergolven. In deze zones geldt een verbod op het gebruik van pesticiden. Afwijking van dit verbod kan slechts onder zeer specifieke voorwaarden.

De andere helft van ons drinkwater komt uit oppervlaktewater. Ook langs waterlopen en in bermen geldt een verbod op het gebruik van pesticiden om het leven in het water en de drinkwatervoorraden te beschermen tegen vervuiling.

Uiteraard gelden ook de voorwaarden van het product zelf. Die vind je terug op de verpakking. Voor bepaalde pesticiden geldt een ruimere bufferzone langs het oppervlaktewater.

Permanent verbod

In volgende gebieden is er vrijwel altijd een permanent verbod op gebruik van pesticiden (zowel voor professionele gebruikers als amateurs).