Op zondag 22 maart 2026 om 10 uur geeft auteur en docent aan de UGent Jonas Roelens in Bib Scharpoord een historische lezing over Sodomie, de onuitspreekbare zonde in de Zuidelijke Nederlanden. Sodomie, afgeleid van de Bijbelse stad Sodom, was een breed paraplubegrip in de late middeleeuwen. De term werd vooral gebruikt om seks tussen mannen te beschrijven. Maar ook om seks tussen vrouwen en andere seksuele handelingen niet gericht op voortplanting te benoemen.
De onnoembare zonde
Sodomie, de onuitspreekbare zonde, was vroeger zo verwerpelijk dat het woord in de mond nemen al een misdaad leek. Het was namelijk niet alleen een tegennatuurlijke zonde maar ook een vreselijk misdrijf waar wrede straffen op stonden. In grote delen van Europa belandden sodomieten genadeloos op de brandstapel.
Hoewel de bronnen schaars zijn, vond Jonas Roelens dankzij een jarenlange zoektocht in verschillende archieven onverwacht veel informatie over deze onnoembare zonde. Juridische, literaire, religieuze en artistieke bronnen geven houvast om het vervolgingspatroon in kaart te brengen, maar laten ook toe om na te gaan hoe men bevolkingsbreed over dit vergrijp dacht, of er sprake was van klassenjustitie en waarom in deze periode nergens in West-Europa meer sodomieten werden vervolgd dan in de Zuidelijke Nederlanden.
In deze boeiende lezing gaat Jonas Roelens in op de maatschappelijke angsten voor ‘de zonde die niet genoemd mocht worden’ en duikt in de alledaagse leefwereld van middeleeuwse mensen die als ‘tegennatuurlijk’ beschouwd werden.
Jonas Roelens
Jonas Roelens (1990) is als postdoctoraal onderzoeker verbonden aan de vakgroep geschiedenis van de Universiteit Gent. Hij doceert er o.a. de vakken gendergeschiedenis en criminaliteitsgeschiedenis. Zijn onderzoek focust zich op verboden seksualiteit in de late middeleeuwen. Zijn proefschrift over sodomie in de Zuidelijke Nederlanden werd in 2019 bekroond met de Erik Duvergerprijs (uitgereikt door de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten). Datzelfde jaar won hij zowel de jury- als de publieksprijs van de Vlaamse PhD Cup . Na het voltooien van zijn doctoraat was Roelens als gastprofessor verbonden aan de KU Leuven, de Vrije Universiteit Brussel en de Radboud Universiteit Nijmegen. Hij publiceerde veelvuldig in internationale wetenschappelijke publicaties zoals The Journal of Women's History, Renaissance Studies, The Sixteenth Century Journal etc.
Jonas hecht heel veel belang aan wetenschapscommunicatie. Hij publiceerde daarom ook een aantal boeken voor het brede publiek: Verzwegen verlangen. Een geschiedenis van homoseksualiteit in België (Vrijdag, 2017), Middeleeuwse medemensen. De clichés over de donkere eeuwen voorbij (Ertsberg, 2023) en De onuitspreekbare zonde. Sodomie in de Zuidelijke Nederlanden, 1400-1700 (Sterck & De Vreese, 2024). In 2022 leidde hij in naam van Stad Gent het historisch onderzoek rond de heksenvervolging in die stad, n.a.v. de gedenkplaat die Gent onthulde om de slachtoffers van de Gentse heksenwaan te herdenken. Momenteel werkt hij als curator aan een tentoonstelling in het Museum voor Schone Kunsten Gent over queer kunst in de Lage Landen (1450-1950) en een bijhorend boek over dat thema.
Deze lezing is een initiatief van Sint-Guthago - Geschiedkundige Kring van de Zwinstreek.
Leden van Sint-Guthago sluiten gratis aan.
Prijs?
€ 3,5 inclusief drankje in CaféCultuur