De Ferrariskaart in context: een Habsburgs project met Franse wetenschappelijke flair

Lezing of congres

De Ferrariskaart in context: een Habsburgs project met Franse wetenschappelijke flair

Dr. Soetkin Vervust

In de jaren 1770 werd het grondgebied van het huidige België voor het eerst volledig en systematisch in kaart gebracht. Onder leiding van graaf de Ferraris realiseerde de artillerie van de Oostenrijkse Nederlanden een grootschalige topografische opname die resulteerde in de beroemde Ferrariskaart. Vandaag geldt deze kaart als een onmisbare bron voor historisch onderzoek, maar ze roept ook vragen op: hoe kwam ze tot stand, hoe betrouwbaar is ze, en hoe past ze binnen de cartografie van haar tijd?

Dr. Soetkin Vervust, landschapsarcheologe, plaatst de Ferrariskaart in de bredere context van de 18de-eeuwse Europese cartografie, een periode waarin militaire noden, wetenschappelijke ambities en internationale kennisuitwisseling samenkwamen. Frankrijk speelde hierin een voortrekkersrol, met grootschalige opmetingen en een uniforme kaartstijl. Ferraris sloot daarbij zichtbaar aan in schaal en vormgeving, maar volgde het Franse voorbeeld niet blindelings. In tegenstelling tot zijn beroemde tijdgenoot Cassini de Thury bouwde hij geen sluitend triangulatienetwerk uit, maar koos hij voor intensieve terreinopmetingen met meettafels.

Aan de hand van recent onderzoek toont de lezing hoe deze werkwijze het uitzicht en de nauwkeurigheid van de kaart bepaalde. Doorheen het verhaal worden handvatten aangereikt om de Ferrariskaart vandaag kritisch en doordacht te gebruiken, met bijzondere aandacht voor het vaak onderbenutte Weense exemplaar.

Deze lezing is een initiatief van Sint-Guthago - Geschiedkundige Kring van de Zwinstreek.
Inschrijven verplicht op T 050 630 430 of via het onthaal van Cultuurcentrum Scharpoord.

Lezingen zijn gratis voor leden van Geschied- en Heemkundige Kring Sint-Guthago. Niet-leden betalen 3,50 euro
Na de lezing biedt het gemeentebestuur je een drankje aan in CaféCultuur.