Knokke-Heist bezoeken als toerist?

Kustvisie - Paardenmarkt

Kustvisie

Met Kustvisie ontwikkelt de Vlaamse overheid een langetermijnvisie voor de bescherming van onze kust. Het project Kustvisie zal de maatschappelijk meest wenselijke maatregelen vastleggen die nodig zijn om onze kust en het achterland ook op lange termijn stapsgewijs te beschermen tegen een zeespiegelstijging tot 3 meter. Zodat ook de kinderen van onze kleinkinderen nog kunnen genieten van onze kust.

Op dit moment voert de Vlaamse overheid al werken uit om de kustzone zeker tot 2050 droog te houden. Dat gebeurt via het Masterplan Kustveiligheid. Kustvisie gaat nog verder en ontwikkelt een aanpak voor daarna. Een visie die toekomstbestendig is tot een mogelijke zeespiegelstijging van 3 meter. We starten morgen dus nog niet met bouwen, maar bepalen eerst de mogelijke alternatieven om onze kust op lange termijn te beschermen. Daarbij onderzoeken we niet enkel de effecten van deze alternatieven, maar gaan we actief op zoek naar welke kansen zich stellen. Dit doen we onder meer door maximaal gebruik te maken van de bijdragen en ideeën van onze stakeholders. Zo werken we toe naar één keuze.

Nadat die keuze gemaakt is, zullen de werkzaamheden elkaar stapsgewijs opvolgen. Te beginnen bij kleine maatregelen die worden opgeschaald wanneer de stijgende zeespiegel hierom vraagt. Op die manier kan de kustverdediging de zeespiegelstijging volgen, en komen we samen tot het best mogelijke toekomstperspectief voor onze kust.

Uitgebreide informatie vind je op www.kustvisie.be.

Gerelateerde projecten:

beschermingsstrategieen nieuwe figuur 20180104.jpg

Marien ruimtelijk plan 

In en op onze Noordzee vinden op vrij beperkte ruimte heel wat activiteiten plaats, denk maar aan groene energie, natuurbehoud, scheepvaart, visserij en zandontginning. Een marien ruimtelijk plan (MRP) is dan ook noodzakelijk om de verschillende belangen (zowel economisch, ecologisch als sociaal) te verzoenen en elke activiteit een plek te geven in de Noordzee.

Paardenmarkt

Geschiedenis

Vóór de kust van deelgemeente Heist ligt een oud munitiestort, de Paardenmarkt, uit de Eerste Wereldoorlog in de zeebodem geborgen.

Na de eerste Wereldoorlog bleven in heel België grote hoeveelheden oorlogsmateriaal achter. De verzameling en de voorlopige opslag in munitiedepots zorgde voor uiterst gevaarlijke situaties. Omdat de toestand langzaam maar zeker onhoudbaar werd en ontmanteling van de munitie nog te veel risico inhield, besliste de Belgische regering eind 1919 de munitie in zee te storten. Gedurende zes maanden werd dagelijks een scheepslading munitie gedumpt op de ondiepe zandplaat "Paardenmarkt", vlak voor de kust van Knokke-Heist. Nadien werd de stortplaats al gauw vergeten.

Tijdens baggerwerken in 1971 stootte men ten oosten van de haven van Zeebrugge op 17 plaatsen op munitie en gifgasgranaten. De munitie was gedeeltelijk bedekt onder een dunne laag sediment en dus was de staat van de munitie "opmerkelijk goed". Een magnetometrisch onderzoek in 1988 bevestigde de aanwezigheid van granaten in een grotere zone. Voortaan werd het gebied op hydrografische kaarten aangeduid als een vijfhoek met een oppervlakte van ongeveer 3 km² met een anker- en visverbod.

Stand van zaken

Op de zandbank 'De Paardenmarkt', gelegen in de Noordzee op ongeveer 1,5 kilometer van de kust van Knokke, ligt naar schatting 35.000 ton gedumpte munitie (vooral) uit WO I. Het gaat om zowel conventionele als chemische munitie. Tot op heden is er geen gevaar voor het mariene milieu of de volksgezondheid, maar er is een voortdurend risico op doorroesten of doorscheuren (door scheepsaanvaringen) van de (chemische) munitie, met zware (chemische) vervuiling tot gevolg. Bovendien kan de munitiestortplaats op De Paardenmarkt in de toekomst een hinderpaal vormen voor de kustveiligheid in het algemeen en voor de verdere ontwikkelingen rond de haven van Zeebrugge in het bijzonder.

Voorlopig lijken er geen aanwijzingen te zijn voor onmiddellijk gevaar. De beste optie lijkt daarom om de munitiestortplaats met rust te laten. Gezien de korte afstand tot de kust en de ondiepe ligging blijft het echter van groot belang om het gebied op regelmatige basis te controleren. Er zijn wel voorzorgsmaatregelen, zo is het verboden er te vissen of het anker uit te werpen en regelmatig worden ook controles uitgevoerd om te zien of de munitie niet roest en inhoud lekt.

Er zijn in het voorjaar 2019 voor het eerst zijn kleine hoeveelheden van de springstof TNT gedetecteerd. TNT kan schadelijk zijn voor het mariene milieu, voor planten en bepaalde zeedieren. De stortplaats ligt buiten de kustzone; voor zwemmers is er dus geen gevaar, BRON: Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN).

De munitiestortplaats op De Paardenmarkt kan in de toekomst wel een hinderpaal vormen voor de kustveiligheid in het algemeen en voor de verdere ontwikkelingen rond de haven van Zeebrugge in het bijzonder.

Er gebeurt heel wat onderzoek naar munitiestortplaatsen op zee. Binnen het DISARM-project ontwikkelen het VLIZ, het KBIN en een aantal andere kennispartners een geïntegreerde wetenschappelijke benadering ter ondersteuning van de risicobeoordeling en het beheer van mariene stortplaatsen van chemische munitie wereldwijd (met de munitiestortplaats van de Paardenmarkt als een casestudy).

Er zijn al heel wat Europese onderzoeksprojecten geweest in deze materie (bijv. het DAIMON-project) en maakt de topic ook deel uit van Europese onderzoeksagenda's (bijv. JPI Oceans). Het is belangrijk te noteren dat dergelijke munitiestortplaats niet alleen in België voorkomt (zie ook website OSPAR).

Ik heb geen weet van Europese financiering voor de sanering van munitiestortplaatsen. Enkele jaren geleden liep er vanuit Maritieme Toegang (met ondersteuning van EWI) wel een Innovatieve Overheidsopdracht (PIO) rond een test-ruiming op de Paardenmarkt. Deze PIO is na de marktconsultatie echter stopgezet. De inzichten die verworven werden tijdens de PIO kunnen geraadpleegd worden op volgende website.

Meer informatie over de Paardenmarkt

Meer info?